Aanmelden
E-mail:

Wachtwoord:

Registreer
Wachtwoord vergeten?
Nieuwsbrief
Navigatie

TIA (voorbijgaande lichte beroerte)


Algemeen

 

Wat is een TIA?

Welke zijn de oorzaken?

Wanneer dient u een arts te raadplegen?

Wat kunt u er zelf aan doen?

        




Wat is een TIA?

Bij een TIA (transient ischemic attack), of een voorbijgaande beroerte, is de bloedstroom naar de hersenen tijdelijk verstoord. De hersenen zijn het regelcentrum van het lichaam, van waaruit allerlei lichaamsfuncties worden aangestuurd. Hiervoor hebben de hersenen voortdurend zuurstof en voedingsstoffen nodig, die via het bloed worden aangevoerd. De bloedtoevoer naar de hersenen verloopt via vier halsslagaders. Wanneer een halsslagader wordt afgesloten, krijgt een deel van de hersenen te weinig voedingsstoffen en zuurstof en vallen bepaalde lichaamsfuncties uit. Afhankelijk van het hersengedeelte dat wordt afgesloten, treden er  symptomen, of uitvalverschijnselen, op:

  • dubbelzien of uitval zicht aan één of aan beide ogen;
  • wartaal spreken, niet uit woorden komen;
  • gevoelloosheid of zwakte aan één kant van het lichaam.
  • verlamming in het gezicht (scheve mond, hangend ooglid).
  • verslikken in eten of drinken.
  • evenwichtsverlies.
  • duizeligheid.

Bij een TIA wordt een halsslagader maar kort afgesloten en verdwijnen de symptomen meestal na enkele minuten. Soms houden de verschijnselen wat langer aan maar binnen maximum één dag zijn ze verdwenen. Er is geen blijvende schade aan de hersenen. Wanneer de symptomen na 24 uur niet verdwijnen, wordt er gesproken van een beroerte (CVA). Bij een beroerte treden dezelfde symptomen op maar  wordt een halsslagader langere tijd afgesloten en is er wel blijvende hersenschade.

Een TIA komt voornamelijk voor bij personen boven de 65 jaar, waarbij mannen een groter risico hebben dan vrouwen. Hoewel er meestal geen blijvende beschadigingen zijn, moeten symptomen steeds ernstig genomen worden. Zonder behandeling krijgt ongeveer één op drie personen later een beroerte.

 


Welke zijn de oorzaken?

Een TIA is een gevolg van een verstoorde bloedtoevoer naar de hersenen. Atherosclerose speelt hierbij een belangrijke rol. Atherosclerose een proces waarbij er  vetafzettingen (plaques) worden gevormd tegen de binnenwand van de bloedvaten in het lichaam. Bij het ouder worden neemt het aantal en de grootte van de plaques toe en raken de bloedvaten steeds meer vernauwd.  Een vernauwing van de halsslagaders op zichzelf zal niet leiden tot een TIA of een beroerte. Een plaque, in de halsslagader of elders in het lichaam, kan echter ook scheuren. Hierbij worden er bloedstolsels gevormd die via de bloedstroom worden meegevoerd. De bloedstolsels kunnen weer uiteenvallen of  kunnen in een (vernauwde) halsslagader blijven steken en zo de bloedtoevoer naar de hersenen blokkeren.

Plaquevorming treedt bij iedereen op maar een aantal risicofactoren versnellen het proces en verhogen zo ook het risico op een TIA:

  • roken;
  • hoge bloeddruk (hypertensie);
  • hoge cholesterol;
  • overgewicht;
  • diabetes;
  • erfelijkheid;
  • geslacht;
  • leeftijd.

De vorming van bloedstolsels kan ook het gevolg zijn van hartritmestoornissen. Hierbij worden er bloedstolsels gevormd in het hart die meegevoerd worden met de bloedstroom en vervolgens de bloedtoevoer naar de hersenen blokkeren.

 


Wanneer dient u een arts te raadplegen?

Bij een TIA of een beroerte treden er plots klachten, of uitvalverschijnselen, op. Verwittig onmiddellijk de hulpdiensten bij volgende verschijnselen:

  • Spreken van wartaal, niet goed uit woorden komen.
  • Uitval zicht aan één of beide ogen of dubbelzien.
  • Plots geen kracht meer hebben in een arm of been.
  • Gezicht trekt plots scheef (hangend ooglid of mondhoek).
  • Duizeligheid, verstoord evenwicht.

Wacht niet tot de klachten verdwijnen. Het kan ook een beroerte zijn en dan is een snelle behandeling van levensbelang. Hoe meer tijd er verloren gaat, hoe groter de hersenschade.
Wanneer u achteraf denkt dat u een TIA heeft gehad, neemt u best meteen contact op met uw arts. Zo kan u doorverwezen worden voor verder onderzoek en kan er eventueel een behandeling gestart worden. Behandeling verlaagt het risico op een nieuwe TIA of een beroerte. 

 


Wat kunt u er zelf aan doen?

Een TIA is in de meeste gevallen het  gevolg van atherosclerose, een normaal verouderingsproces dat niet gestopt kan worden. U kan het proces van plaquevorming wel vertragen door een aantal risicofactoren aan te pakken. Op factoren zoals leeftijd, geslacht en erfelijkheid heeft u geen invloed. Andere risicofactoren kan u wel beïnvloeden via een gezonde levensstijl. Concrete maatregelen zijn:

  • Stop met roken.
  • Als u te zwaar bent, probeer dan af te vallen.
  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging. Probeer minstens dertig minuten per dag te bewegen. Ga bijvoorbeeld wandelen, fietsen, zwemmen,… .
  • Vermijd stress. Stress vergroot de kans op hart- en vaataandoeningen.
  • Laat u begeleiden door een arts. Wanneer er medicatie wordt voorgeschreven (hoge bloeddruk, cholesterol,…), neem deze dan stipt in.
  • Heeft u diabetes, zorg er dan voor dat u uw bloedsuiker onder controle houdt.
  • Zorg voor een gezonde en gevarieerde voeding. Dit wil zeggen:
    • Eet minstens 200g groenten en 2 tot 3 stukken fruit per dag.
    • Eet voldoende vezels uit volkoren brood, volkoren pasta, bruine rijst, haver, ongesuikerde muesli, groenten, fruit,….
    • Beperk de inname van verzadigde vetten zoals in vet vlees, vette vleeswaren, volle zuivelproducten, koekjes, chocolade, zoute snacks, harde margarine, gefrituurde etenswaren,… .
    • Vermijd producten met veel cholesterol zoals eidooiers (maximum 2 per week), orgaanvlees (lever, nieren) en schaal- en schelpdieren (garnalen, mosselen,..).
    • Zet 2x per week vis op het menu en kies daarbij 1x voor vette vis  (zalm, makreel, haring, sardienen,…).
    • Wees matig met zout.
    • Drink niet meer dan 2 glazen alcohol per dag.

Een combinatie van medicatie en een gezonde levensstijl  kan de kans op een nieuwe TIA of een beroerte sterk doen dalen.

 
 Vraag steeds het advies van uw arts en/of apotheker!

Aanverwante ziektebeelden: Atherosclerose, Beroerte (CVA)